روز موقت 2

جنایت و مکافات

masuomi — Fri, 16 Jan 2009 23:49:18 GMT

.........

از اولین روزهای ورودم به جلسات شعر ٬ یادم می آید که طنز ٬ همیشه یکی از پر مخاطب ترین ِ ژانرهای شعری ، در جوامع ادبی بوده و معمولا طنز پردازها ٬ از محبوبیتی خاص برخوردار بوده اند .البته نظریه پردازان زیادی در باب چگونگی و حتی چرایی ایجاد طنز ٬ در شرق و غرب نظریاتی داده اند.

ابوعلی سینا ٬ شگفتی را عامل ایجاد طنز می داند . این نظریه چندان دور از نظریه امانوئل کانت نیست که می گوید : خنده ٬ ماحصل انتظاری ست که ناگهان به هیچ ختم می شود ، چرا که انتظار ِ منجر به هیچ ، باعث شگفتی است .

به هر حال نظرات زیادی در این باب وجود دارد اما ، شاید بنا به یک تعریفِ ساده بتوان گفت ((طنز : یعنی بر شمردن عیب و نقص از رویِ غرض ِ اجتماعی و آن صورت تکامل یافته ی هجو است ))

از این تعریف ناچیز که بگذریم ، به یک تفاوت اساسی بین طنز و هجو بر می خوریم که برای پرداختن به آن ، ابتدا باید به یک تعریف مشخص از هجو رجوع کنیم : (( هجو : یعنی بر شمردن عیب و نقص از روی غرض ِ شخصی و آن ضد مدح است))

نتیجه اینکه در طنز سخن از (( غرض اجتماعی )) در میان است ، و کاربرد آن : بررسی ِ مشکلات ِ عمومی ِ اعضای ِ جامعه است . اما هجو ،محدود می شود به یک (( غرض شخصی )) و هیچ کاربردی ندارد ، الا لطمه زدن به اعتبار و شخصیت ِ اجتماعی ِ یک فرد ِ خاص .

مقصود از آنچه تا به اینجا گفته شد ، ایجاد پیش زمینه ای مناسب بود ، برای پیگیری ادامه مطلب...

یک شتر ... یک قطار ... یک گاری ...

شاعری در اتاق انباری

شاعری خوش قیافه و محجوب

بی ریا ! مثل زیـــر شـــلـــــواری

شاعری گل ، ولی کمی بد قول

ظاهراً با کمی بدهکاری

عاشق ذکر و روزه و مسجد

عاشق سفره های افطاری

عاشق جشنواره و سکه

عاشق شعرهای درباری

شعرهای سفارشی... نقدی!

شعرهای جدید ِ تکراری

شعرهایی که جا نمی گیرد

توی قوطی ی ِ هیچ عطاری

....

شعرهای ِ غروب ِ ترمینال

بندرعباس و مشهد و ساری

با بلیتی به مقصد هر جا ـــ

ـــ که به پا می شود سمیناری ...

الغرض ! این رفیق ما می گفت :

من هم از روی فقر و ناچاری

مخلص ِ جشنواره ها هستم

مخلص ِ دوستان بازاری

می نویسم به نیّت سکه

مثل عبدالحسین انصاری

مثل او که ... که باز بیرون است !

[حتماً از کنگره خبر داری !!!]ـــ

ـــ : صندلی های خلوت سالن

پشت در، شاعران سیگاری

شاعران ِ مقدس ِ ریشی

البته ...! ریش های ِ ستاری

من هم از این به بعد مــی ریــشــم

توی این ریش های اجباری

به جناب رییس می گویم :

چه سری ! چه دُمی !! جه منقاری !!!

لابد او هم به بنده می گوید :

چه جوان ِ گلی ! چه رفتاری !

........

بعد هم می روم سراغ شعر

لای دیوان سعدی و ... آری

سعدی از توی شعر می گوید :

اصغر از کنگره خبر داری !!!؟؟؟

(( دوستان را کجا کنی محروم

تو که با دشمن این نظر داری ... ))

اصغر معصومی

حکایت ـــ

کژدمی زهر مضرّت در نیش و تیر خباثت در کیش ، عزیمت سفر کرد، به لب آب پهناور رسید ، خشک فرو ماند ، نه پای گذشتن و نه یارای باز گشتن . سنگ پشتی آن معنی را از وی مشاهده کرد ، بر وی ترحّم نمود ، بر پشت خودش سوار ساخت خود را در آب انداخت ، و شنا کنان روی به جانب دیگر نهاد . در آن اثنا آوازی به گوشش رسید که کژدم چیزی بر پشت وی می زند. سوال کرد این چه آواز است؟ جواب داد که این آواز نیش من است که بر پشت تو می زنم ، هر چند می دانم که بر آن کارگر نمی آید اما خاصیت خود را نمی توانم گذاشت. سنگ پشت با خود گفت که هیچ به از آن نیست که این بد سرشت را از این خوی زشت برهانم و نیکو سرشتان را از آسیب وی ایمن گردانم. به آب فرو رفت ، وی را موج در ربود و به جایی برد که گویا هرگز نبود .

بهارستان جامی

دیده ای end بدبياري را
كَل كَل زاغ با قناري را
ديده اي صوت عَرعَري ببرد
عِرض آواز افتخاري را
يا ژياني لكنته چپ بكند
بي جهت زانتا سواري را
آه اصغر! تو شعر مي نامي
جان من اين خرابكاري را؟
رسته از بند سكّه اي امّا
در هوا مي زني هزاري را
‹خسته ام از تمام كنگره ها›
بس كن اين جمله ي شعاري را!
بد رقم شعر آخرت مي داد
بوي اشعار سبزواري را
شعر يك چيز ذاتي تخس است
ول كن اين چيز زهر ماري را
تا كجا مي بري عزيز دلم
اين همه شعر و شرمساري را
جان اصغر دوباره خر نشوي
ول كني شغل جوشكاري را

چه کنم که خدا به جای قلم
به شما داده بیل و گاری را
به شماها یبوست افکار
به من ساده طبع جاری را

گرچه بیهوده برده ای بالا
فقط آمار سرشماری را
باز شرمنده ام که رنجاندم
شاعری لوس و ته تغاری را

عبدالحسین انصاری

درباره ی دوست

باور ما درباره ی دیگران فاش می کند که کجا دوست داریم به خود باور داشته باشیم . شوق ما به یک دوست فاش کننده ی ماست .آن که دوست را خواهان است ٬ باید در راهش جنگ کردن را نیز بخواهد . و برای بر پا کردن جنگ باید توان دشمنی داشت .

بهترین دشمن را در دوست می باید داشت . آنگاه که با او به ستیز برمی خیزی دل ات می باید از همیشه به او نزدیک تر باشد .

دوست می باید در پی بردن و دم فرو بستن استاد باشد : همه چیز را به چشم نباید دید .

آیا دوستت را هوای پاک و خلوت و نان و دارو هستی ؟ ای بسا کس که زنجیر خویش نتواند گسست ٬ اما بند ِ گسل ِ دوست ِ خویش تواند بود .

آه از مسکینی ِ شما مردان و تنگ چشمی ِ روان تان !چندان که شما دوست تان را می دهید ٬ من دشمن ام را می دهم و مسکین تر نمی شوم .

رفاقت هست ٬ ای کاش دوستی نیز باشد !

چنین گفت زرتشت .

صدای سگ ... صدای خر ... [ تمرکز ! ]

صدای گرگ و میش و برّه و بز

صدای عَرعَر و ... [ چَه چَه گذاری ]

صدا برداری از یک ــ خرقناری ــ

صدای تو ! تویی که کدخدایی !!!

تو ای عبدالحسین ِ روستایی

تو ای عبدالحسین ِ « انـ...» که در وزن

نشد «...ـصاری » ی ِ تو جا .

وااای بر وزن!

....

از آن روزی که پای پمپ ِ بنزین

کشیده شد به نورآباد ِ لاتین ــ

ــ بُریدی از دِه و از اسب و گاری

دل ات خوش شد به « لاندیور » سواری

سپس با اخم و تَخم و فیس و وسواس

سفر کردی به شهر بندرعباس

....

تو بندر را به زورآباد کردی

چه توهینی به نورآباد کردی

به من گفتی که مرد ِ بیستونی !

تو مرد ِ بیستونی ؟ بچه...قرتی!

به من گفتی که اشعارم شعاری ست

شبیه شعرهای سبزه واری ست

همین شعر ِ به قول ِ تو : ( شعاری )

پر است از بیت های انفجاری

تو که در خانه داری ماهواره

چرا رفتی سراغ جشنواره

اگر شعرت نمی شد بی سر و ته

نمی شد نمره ات : ( 18ــ )

کمی در شعر ، دست انداز بد نیست

مرام ِ بچه ی شیراز بد نیست

تو را من دوست دارم ، می پرستم

نترس از اینکه افتادی به دستم

تو بد بودی ... ( تو را من خوب کردم )

بدی های تو را سرکوب کردم

چرا باید برنجد اصغر از تو

تو بد کردی به من ، من بدتر از تو

( بیا تا قدر همدیگر بدانیم

سگی بگذار! ما هم مردمانیم!!! )

ولی بگذار این را در پرانتز:

تو اول ! رد شدی از خط قرمز

اگر پای تو از خط رد نمی شد

چنین امروز حال ات بد نمی شد

نگو : من یک لر ِ گردن کلفتم .

که خیلی حرف ها را هم نگفتم ــ

ــ که آن ها هم به قول ِ شیخ سعدی

بماند از برای شعر بعدی

نکن کاری که روی هم بشاشیم

بیا با هم همیشه دوست باشیم

اصغر معصومی

زندگی زیر پوستی

masuomi — Fri, 07 Nov 2008 15:47:18 GMT

درباره کرسی های فضیلت آموزی

... خفتن هنری کوچک نیست : برای آن سراسر روز بیدار می باید بود .

کمتر کسی می داند برای خوب خفتن ، فضیلت ها را تمام باید داشت .

شهادت دروغ دهم ؟ زنا کنم ؟ در دختر همسایه طمع بندم ؟(( استغفرالله!))

این ها هیچ یک با خواب خوش سازگار نیست . احترام به اولیای امور و اطاعت

از ایشان ، حتا احترام به اولیای کج و کوژ !!!؛ خواب خوش چنین می خواهد .

من چه توانم کرد که قدرت دوست دارد با پای ِکج و کوژ راه رود ؟

( هر کی دوس داره بره رِئیس جمهور بشه!)

خواب ، آن خداوندگار فضیلت ها ، دوست ندارد که فرا خوانده شود ! به راستی

که خواب ، آن عزیز ترین دزد ،با پای پوش ِ نرم به سراغ ام می آید و آنگاه

من ، چون کرسی های مجلس شورای اسلامی ، لال می ایستم.

........

زرتشت چون سخنان فرزانه را شنید ، در دل بخندید و با خود چنین گفت :

این فرزانه در چشم من ابلهی ست . اما ایمان دارم که راه و روش خفتن را

خوب می داند .

این است فرزانگی او : بیدار باش تا خوب بخوابی !

امروزه نیز هستند تنی چند از مانندان ِ این واعظ ِ فضیلت ( اما همیشه نه چنین

راستگو ) که روزگارشان سر آمده است و چندان نخواهند ایستاد .

خوشا این خواب آلودگان ، زیرا به زودی از هوش خواهند رفت !!!

چنین گفت زرتشت .

کی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد...

انسان موجودی ست که در مفهوم پیچیده ی خود ، با دنیایی سر و کار دارد

که شاید روز به روز در حال تحلیل باشد ؛ و ما فقط گمان کرده ایم ! که آن را

درک کرده ، یا از نظر حسی با آن ارتباط برقرار کرده ایم . کوندرا می گوید :

اگر کره ی مریخ ، گوی ِعظیمی بود ، از رنج ، که هر سنگش از درد فریاد

می کشید ، نمی توانست همدردی ِ ما را برانگیزد . زیرا مریخ به دنیای ما

تعلق ندارد . کسی که خودش را خارج از دنیا می داند ، به رنج های دنیا

حساس نیست ...

و حالا شعری که چه رنج باشد ، چه سر خوشی ...، چه تلخ باشد ،

چه شیرین ...، چه زشت باشد ، چه زشت تر ...، دنیای من است

و البته ! واقعیت ِ دنیایی که داره زیر فشار له ام می کنه ...

بازار فیلم ... آخر شب ... بچه های بد ...

فیلمی که زندگی تو را پخش می کند

فیلمی که مست کرده تو را ، پشت این سکانس !

یک چاه نفت را ... ته یک قوطی گرانس !!!

یک مرد نفت خورده ی چاقو کشیده را

یک چاه و چند حلقه گلوی بریده را

من را که سال هاست در این فیلم مرده ام

من را که گیج می روم و مست خورده ام

..........

بازار فیلم ... آخر شب ... چار راه زند ...

سگ های آلفا ... که به من پارس می کنند

دارم به تو ... به سینه ... به لب تکیه می کنم

دارم به ساعت ِ یک ِ شب تکیه می کنم

امشب دوباره دربه درم توی فیلم هام

در کوچه های دور و بر سینما قیام

یک سینمای یخ زده ... یک فیلم سوخته

بازیگری که کلیه اش را فروخته

یک فیلم بی مقدمه با طرح دوستی

اکران مرگ ... زندگی زیر پوستی

..........

این بار چندم است که من روی پرده ام ؟

این فیلم چندم است که من گریه کرده ام ؟

این فیلم چندم است که از گریه ساختی ؟

از عشق و برگ برگ ِ قماری که باختی ...

از دختری که من ... که تو را ... که فرشته بود

از نامه ای که حال خرابم نوشته بود

از دختری که کاش ... که حالا درست شد !!!

از نامه ای که عاشق مامور پست شد

...........

از این پلان یخ زده ... این مرد سوخته

از من ... (منی که کلیه اش را فروخته)

...........

این فیلم چندم است که "تو" !!! پشت پرده ای ؟

این بار چندم است که ضبطم نکرده ای ؟

...........

حالا منم ! مچاله ی تو! توی دست بند !

قاطی لات های سر چار راه زند ...

چاقو بکش !!! که پاره کنی قلب دشت را

لاستیک های خوشکل ماشین گشت را

چاقو بکش که آخر شب کم نیاوری

از بچه های کوچه ی پشت کلانتری

...........

پایان فیلم کار به دعوا کشیده بود

پایان فیلم شاهرگ من بریده بود

فواره می زد از دهن آخرین سکانس

خونی که پخش می شد از آژیر آمبولانس

من مرده بود و در جسد من ادامه داشت

شُکی که سطر آخر این فیلمنامه داشت

...........

"تو" !!! سطر آخری ، غم" تو" ! روی پرده است

این فیلم زندگی "تو" را پخش کرده است

............

حالا زمان بازی یک نقش تازه است

این فیلمنامه منتظر یک جنازه است

حالا تویی و یک شب و یک زور گیر لات

حالا تویی و نقش تو در فیلم و بعد ...

                                               / کات!

............

( اصغر معصومی )

تمرین حوصله

masuomi — Fri, 01 Aug 2008 14:10:18 GMT

........

من سکوتم ، سکوت یک مرده !

سایه ی یک صدای سر خورده

یک اتاق همیشه در بسته

یک عبوس همیشه آزرده

مثل یک نیـــمـ/کَت تک و تنها

مثل گل های پارک افسرده

مثل وقتی که بر نمی گردد

دختری که دل تو را برده

تو صدایی ! صدای مردی که

در خیا بان گلوش جر خورده

تو صدایی ! صدااا!

ولی هیچی

در سکوتم چرا نمی پیچی...

برگشت من

نمیدونم چرا دوباره وبلاگ زدم ؟

اما زدم !

مثل حرفی که نباید میزدم

اما زدم !

به هر حال کی اهمیت میده ؟

عجیبه نه !؟

وقتی برگشتم متوجه شدم سید مهدی موسوی رفته !

....

ناراحت نشدم (چون نمیشناختمش!)، اما کمبودشو حس کردم

عجیبه نه !؟

همین فردا بود

بقیه ی چیزا مهم نیست !

مهم اینه که (همین فردا بود) رسید

راستش فکر نمیکردم مجله به چاپ سوم برسه

اما رسید

و به دست من هم رسید

تردید ندارم که مجله ، نه تنها حاصل تلاش سید مهدی موسوی،

که حاصل تلاش شبانه روزی بچه های جوان و با انگیزه و پر انرژیی

مثل : فاطمه اختصاری و محمد رضا شالبافان و ...بوده که برای بار

سوم ، با طراحی و کیفیتی بهتر از قبل (در حد یک مجله ی حرفه ای)

به چاپ و توزیع رسید

امیدوارم رفتن سید مهدی موسوی ، تاثیری روی چاپ مجله نذاره و

شاهد چاپ شماره های بعدی مجله هم باشیم !

توصیه نمی کنم !

توصیه نمیکنم ، اما فکر می کنم برای همه ی کسانی که به صورت

حرفه ای با شعر ، سر و کار دارن ، و می خوان جریان های روز ِ

ادبیاتو بشناسن ، لازمه که حتما یکی از این مجله ها(همین فردا بود)

رو داشته باشن

شیرازی ها

دوستان شیرازی میتونن برای تهیه مجله با من تماس بگیرن

این گروه خشن

با خبر شدم که در هفته ی گذشته محمود رضا برامکه و رامین خواجه پور

و حسین کد خدایی به روز شدن

توصیه می کنم حتما روی اسمشون کلیک کنید!

مترسک ــــ خیابان

داری به چی فکر می کنی مترسک متروک؟

تو که مغز نداری !

   می خواهی خودت را تا کی

                                    مثل میخ !

                                         در کله ی زمین فرو کنی

مگر تو شاعر نیستی

                       پادشاه شهر ِ اُز (OZ)

مگر یادت رفته؟!

زمین ترک خورد و اولین آسمان خراش ها

                   از شکاف پوست همین دهاتی ها بیرون زد

حالا پاریس شهر بزرگی شده اما ...

                                   اما شیراز !!!

                   این شاهکار شهر های درجه 3 ی جهان را

                                                                    تو برایم سرودی

اینقدر به جنگ بی تفاوت نباش

           دارد چشمت را در می آورد

اینقدر به کلاغی که بر شانه ی چپت ...

[ پرهای کاه از شکاف صورتت بیرون می زند]

مگر تو شاعر نیستی

تراکتور پیر می گفت :

                             (شاعران از تبار شهیدانند)

مگر تو شاعر نیستی

اولین شهید از همین جا آغاز شد

      وقتی مگسک شانه ات را پوشش داد و

                               سر کلاغ در چشمت جا ماند

مگر یادت نیست ؟

                   تو مترسک نبودی

                                      تو شاعر بودی

فرمان آتش که صادر شد :

((شاعران از چنگک های رعد و برق آویزان بودند

تیغه های رنگین کمان

                            لخت

                                  در هوا

                                          می چرخید و

                                                          می چرخید و

دانه های باران

                    مثل گوشت چرخ کرده

                                                 بر زمین می ریخت))

مگر یادت نیست؟!

فرمان آتش که صادر شد !

            خیابان داشت

                 بزرگ ترین شعرش را می سرود

                                       ( اصغر معصومی )